Konsekwencje nieprzestrzegania
procedur ochrony danych osobowych

Konsekwencje nieprzestrzegania procedur ODO

Dla wielu RODO to przede wszystkim astronomiczne kary pieniężne. Ciężko się dziwić, w końcu 20 milionów euro za nieprzestrzeganie zasad dotyczących przetwarzania danych osobowych to odczuwalna sankcja nawet dla największych organizacji.

Powszechnie wiadomo również, że ewentualna administracyjna kara pieniężna może zostać nałożona jedynie na administratora danych lub podmiot przetwarzający, czyli w praktyce – na Twojego pracodawcę. Czy powyższe oznacza, że Tobie jako pracownikowi nie grożą żadne sankcje za nieprzestrzeganie obowiązujących w Twoim miejscu pracy procedur?

Kiedy odpowiedzialność leży po Twojej stronie?

Po stronie Twojego pracodawcy leży wdrożenie i stosowanie RODO w organizacji. Fundamentalnym elementem takiego wdrożenia jest przeszkolenie personelu z ochrony danych osobowych, w tym umożliwienie im zapoznania się z obowiązującą w organizacji dokumentacją ochrony danych osobowych. Zgodnie z zasadą rozliczalności (czyli możliwości ewentualnego wykazania stosowania wskazanych w RODO wymagań) Twój pracodawca odebrał – bądź w najbliższej przyszłości z pewnością odbierze - od Ciebie oświadczenie, w którym zobowiązujesz się do przestrzegania przyjętych w organizacji rozwiązań w przedmiocie ochrony danych osobowych (koniecznie zapoznaj się dokładnie z jego treścią!). Ponadto zostało (zostanie) Ci udzielone upoważnienie do przetwarzania danych osobowych, określające zakres danych, które masz prawo przetwarzać w zakresie pełnionych przez Ciebie obowiązków służbowych.

E-learning z RODO

O ile zatem zatrudniający Cię podmiot wywiąże się z obowiązku dostosowania organizacji do wymagań RODO, udzieli Ci upoważnienia do przetwarzania danych, zadba o przeszkolenie Cię w przedmiocie ochrony danych osobowych, a Ty ten fakt poświadczysz, wówczas wszelkie zaniedbania czy naruszenia po Twojej stronie mogą skutkować Twoją odpowiedzialnością – odpowiednio dyscyplinarną, odszkodowawczą lub karną.

Jakie skutki może nieść za sobą niewłaściwe postępowanie z danymi?

1. Odpowiedzialność porządkowa i dyscyplinarna

Jako pracownik masz obowiązek postępować zgodnie z obowiązującymi w zakładzie pracy regulaminami, politykami czy zarządzeniami, w tym również tymi związanymi z ochroną danych osobowych i RODO. Gdy przetwarzasz dane osobowe w zakresie przekraczającym udzielone Ci upoważnienie, przyznane uprawnienia czy w sposób sprzeczny z przyjętymi w organizacji procedurami, wówczas - zgodnie z przepisami kodeksu pracy - pracodawca ma prawo zastosować wobec Ciebie karę upomnienia lub nagany. W skrajnych przypadkach niesubordynacja pracownika może zostać uznana za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i skutkować nawet rozwiązaniem umowy w trybie dyscyplinarnym, z winy pracownika.

2. Odpowiedzialność odszkodowawcza

W sytuacji, w której nieprawidłowe przetwarzanie danych przez pracownika narazi pracodawcę na szkodę – np. gdy pracodawca będzie zobowiązany do wypłaty odszkodowania na rzecz osoby fizycznej, której prawa i wolności zostały naruszone właśnie na skutek niezgodnego z prawem i procedurami działania pracownika. Wówczas, jeśli bezprawność zachowania (wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych) i wina pracownika zostaną należycie wykazane, pracownik może zostać pociągnięty do odpowiedzialności materialnej (odszkodowawczej) – na zasadach ogólnych, w granicach rzeczywistej straty pracodawcy.

3. Odpowiedzialność karna

Natomiast w przypadku, gdy naruszenie miałoby charakter umyślnego przestępstwa, wówczas zastosowanie powinny znaleźć przepisy karne, a konkretniej art. 107 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1000), penalizujący bezprawne przetwarzanie danych osobowych, zgodnie z którym: „1. Kto przetwarza dane osobowe, choć ich przetwarzanie nie jest dopuszczalne albo do ich przetwarzania nie jest uprawniony, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch”. Natomiast jeśli przetwarzanie dotyczy tzw. danych „wrażliwych” (w tym danych dot. zdrowia, seksualności, danych genetycznych, ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne czy przekonania religijne) ustawodawca zaostrzył karę pozbawienia wolności do lat trzech (art. 107 ust. 2).

W interesie Twoim i Twojego pracodawcy jest, aby żadna ze wskazanych wyżej form odpowiedzialności nigdy nie znalazła zastosowania. To, co leży po stronie pracownika to zapoznanie się z funkcjonującymi w danej organizacji rozwiązaniami i procedurami dot. ochrony danych osobowych, udział w zapewnianych przez pracodawcę szkoleniach z tego obszaru oraz dochowanie należytej staranności przy wykonywaniu działań na danych osobowych podczas codziennych obowiązków służbowych.

Wsparcie w ochronie danych osobowych

Sprawdź również

Identyfikatory a RODO - jakie dane mogą zawierać

IOD "własny" czy z outsourcingu - plusy i minusy


Agata Kłodzińska
11 października 2018
Biuletyn
informacyjny
Biuletyn ODO 24

Raz w miesiącu wysyłamy subiektywny przegląd najważniejszych informacji i wydarzeń oraz naszych promocji i nowości. Wystarczy poniżej podać swój adres e-mail.

Zobacz poprzednie wydanie.